Valproïnezuur
Valproïnezuur is een anti-epilepticum. Het wordt gebruikt bij verschillende vormen van epilepsie en bij manie, die hoort bij de ziekte bipolaire stoornis. Tijdens een zwangerschap mag het middel niet worden gebruikt. Het is uitsluitend op recept verkrijgbaar en staat onder extra toezicht.
Valproïnezuur beïnvloedt de informatieoverdracht via zenuwen in de hersenen en wordt gebruikt bij verschillende vormen van epilepsie en bij manie, dat hoort bij de ziekte bipolaire stoornis. Het ankerproduct van deze pagina is een maagsapresistente tablet voor oraal gebruik, uitsluitend verkrijgbaar op recept en onder extra toezicht. Belangrijk: u mag dit middel niet gebruiken als u zwanger bent of zwanger wilt worden, en de eerste week mag u niet autorijden. Deze pagina is informatie, geen medisch advies; de dosering staat op het eigen recept en in de bijsluiter.
De officiële productinformatie over valproïnezuur in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Depakine Enteric, maagsapresistente tabletten 300 mg”, met registratienummer “RVG 07055” en “Handelsvergunninghouder: Sanofi B.V.” aan het adres “Paasheuvelweg 25” te “1105 BP AMSTERDAM”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “NATRIUMVALPROAAT 300 mg/stuk SAMENSTELLING overeenkomend met VALPROÏNEZUUR 260,3 mg/stuk”, met “ATC: N03AG01 - Valproic Acid”, “Farmaceutische vorm: Maagsapresistente tablet” en “Toedieningsweg: Oraal gebruik”. De status van het product is “GOEDGEKEURD”, met de toelichting “Dit geneesmiddel is goedgekeurd voor gebruik bij de hier vermelde indicatie.” en de verkrijgbaarheid “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. Het product staat onder extra toezicht: “Dit geneesmiddel staat onder extra toezicht. Het CBG vraagt u extra alert te zijn op bijwerkingen.” In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “Depakine Enteric is een geneesmiddel voor de behandeling van epilepsie en manie.” en “Manie, waarbij u zich erg opgewonden, opgetogen, geagiteerd, enthousiast of hyperactief kunt voelen. Manie komt voor bij een ziekte met de naam ‘bipolaire stoornis’.”
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst valproïnezuur in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland) woordelijk, in vijf regels — de kopregel voor epilepsie met daaronder drie deellijnen, gevolgd door de regel over manische episoden — en de ene als zodanig gemarkeerde offlabel-regel van die rubriek, “Offlabel: onderhoudsbehandeling van migraine bij mannen.”, is buiten de lijst gelaten. De kop van de preparaattekst luidt “Geneesmiddel anti-epileptica N03AG01” en de groepsbepaling aldaar “valproïnezuur hoort bij de groep anti-epileptica”. De rubrieken Advies en Doseringen zijn niet overgenomen. De omschrijving van de werking op deze pagina komt van dezelfde preparaattekst, rubriek Eigenschappen: “Anti-epilepticum. Het werkingsmechanisme is onbekend. Vermoedelijk wordt de cerebrale en cerebellaire concentratie van de neurotransmitter γ-aminoboterzuur (GABA) verhoogd, als gevolg van remming van de afbraak en/of beïnvloeding van de GABA-receptor, en is er een effect op de spanningsgevoelige natrium- en kaliumkanalen.”
De publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP) beschrijft dezelfde richting: “Valproïnezuur zorgt ervoor dat de zenuwen in uw hersenen minder worden geprikkeld.” en als toepassingen daar “Bij epilepsie en manie (u heeft te veel energie, heeft weinig slaap nodig en bent veel blij). Dit hoort bij de ziekte bipolaire stoornis.” Over het gebruik: “Slik de tabletten en korrels heel door met een half glas kraanwater.” Als waarschuwingen daar: “Let op! U mag de eerste week niet autorijden.”, “Wilt u stoppen met valproïnezuur? Stop dan niet in één keer.” en “Bent u zwanger of wilt u zwanger worden? U mag dit medicijn niet gebruiken. Vraag uw arts om advies.” Beide aanvullende informatievlakken worden hier alleen voor de richting van de werking, het gebruik en de geneesmiddelgroep gebruikt — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker en meld vermoede bijwerkingen bij het Bijwerkingencentrum Lareb.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Valproïnezuur zorgt ervoor dat de zenuwen in uw hersenen minder worden geprikkeld. Het maakt de zenuwen minder prikkelbaar, zodat ze niet te snel reageren. Hierdoor helpt het epilepsieaanvallen te voorkomen.
In eenvoudige termen
Depakine Enteric is een geneesmiddel voor de behandeling van epilepsie en manie.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Anti-epilepticum. Het werkingsmechanisme is onbekend. Vermoedelijk wordt de cerebrale en cerebellaire concentratie van de neurotransmitter γ-aminoboterzuur (GABA) verhoogd, als gevolg van remming van de afbraak en/of beïnvloeding van de GABA-receptor, en is er een effect op de spanningsgevoelige natrium- en kaliumkanalen.” De groepsbepaling aldaar: “valproïnezuur hoort bij de groep anti-epileptica”. De kinetische gegevens van de preparaattekst: “F nagenoeg 100% na orale toediening.”, “T max 1–6 uur, Chrono en Chronosphere 6–10 uur.” en “T 1/2el 10–15 uur, 6–10 uur bij kinderen; 1-67 uur bij pasgeborenen en zuigelingen tot 2 maanden.” De GIB-productpagina geeft de samenstelling als “NATRIUMVALPROAAT 300 mg/stuk SAMENSTELLING overeenkomend met VALPROÏNEZUUR 260,3 mg/stuk” met “Farmaceutische vorm: Maagsapresistente tablet” en “Toedieningsweg: Oraal gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Minder geprikkeld: de zenuwen reageren niet te snel
- Het werkingsmechanisme is onbekend.
- Valproïnezuur zorgt ervoor dat de zenuwen in uw hersenen minder worden geprikkeld.
- Het maakt de zenuwen minder prikkelbaar, zodat ze niet te snel reageren.
- Hierdoor helpt het epilepsieaanvallen te voorkomen.
Doelwit: GABA-receptor
Anti-epilepticum. Het werkingsmechanisme is onbekend. Vermoedelijk wordt de cerebrale en cerebellaire concentratie van de neurotransmitter γ-aminoboterzuur (GABA) verhoogd, als gevolg van remming van de afbraak en/of beïnvloeding van de GABA-receptor, en is er een effect op de spanningsgevoelige natrium- en kaliumkanalen.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Epilepsie, als monotherapie of combinatietherapie, bij:
- primair gegeneraliseerde epilepsie: typische en atypische absences (petit mal), myoklonieën, tonisch-klonische aanvallen (grand mal), gemengde vormen van tonisch-klonische aanvallen en absences;
- secundair gegeneraliseerde epilepsie, vooral akinetische en atonische aanvallen;
- focale (voorheen partiële) epilepsie.
- Manische episoden bij bipolaire stoornissen en contra-indicatie of intolerantie voor lithium (alleen orale toediening).
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Depakine Enteric, maagsapresistente tabletten 300 mg (RVG 07055)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst valproïnezuur (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.