Tiotropium
Tiotropium hoort bij de groep parasympathicolytica, inhalatie. Tiotropium opent uw luchtwegen. Hierdoor wordt u minder benauwd en ademt u makkelijker.
De GIB-registratie die voor deze pagina is geraadpleegd, betreft Spiriva 18 microgram, inhalatiepoeder in harde capsules, registratienummer RVG 26191 (procedurenummer NL/H/0299/001). De pagina van de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG vermeldt “GOEDGEKEURD” met de toelichting “Dit geneesmiddel is goedgekeurd voor gebruik bij de hier vermelde indicatie.” en “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”, als “Datum verstrekking handelsvergunning: 09 oktober 2001”, en als handelsvergunninghouder “Boehringer Ingelheim International GmbH” met adres “Binger Strasse 173” te “55216 INGELHEIM AM RHEIN (DUITSLAND)”. De registratie noemt als werkzame stof “TIOTROPIUMBROMIDE 1-WATER 22,5 µg/stuk SAMENSTELLING overeenkomend met TIOTROPIUM 18 µg/stuk”, als ATC-code “R03BB04 - Tiotropium Bromide”, als farmaceutische vorm “Inhalatiepoeder in harde capsule” en als toedieningsweg “Inhalatie”. In rubriek 1 van de bijbehorende bijsluiter staat: “Spiriva helpt patiënten met chronisch obstructieve luchtwegaandoeningen (COPD) makkelijker te ademen.” en “Spiriva is een langwerkende luchtwegverwijder die helpt om uw luchtwegen te openen en het gemakkelijker maakt om lucht in en uit uw longen te krijgen.” De bijbehorende SmPC-tekst is voor het laatst gedeeltelijk gewijzigd volgens “Laatste gedeeltelijke wijziging betreft rubriek 4.2: 18 maart 2023”. Spiriva is het geneesmiddel waarop deze GIB-registratie betrekking heeft; deze pagina beschrijft dat geneesmiddel zoals gedocumenteerd op de geciteerde GIB-pagina. Op apotheek.nl staat dat tiotropium “sinds 2001 internationaal op de markt” is.
Toepassingen en werking op deze pagina zijn ontleend aan de preparaattekst van Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas, consultversie 19-05-2026) en aan de publieksinformatie van apotheek.nl (uitgave van de KNMP, laatst bijgewerkt op 18-12-2025); de identiteitsgegevens hierboven komen uit de GIB-registratie van Spiriva die op deze pagina als hoofdbron is geciteerd. Deze pagina gaat over tiotropium als inhalatie; de GIB-hoofdbron is de registratie van de inhalatiecapsule. De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst woordelijk, inclusief de bijzin “Inhalatie-oplossing tevens:” waarmee de astma-toepassing aan een toedieningsvorm is gebonden. De rubriek Advies — over de beperkte plaats van tiotropium bij astma als toevoeging aan een LABA en ICS en de zin dat het “geen plaats in de eerstelijnsbehandeling van kinderen met astma” heeft — en de rubriek Doseringen zijn buiten deze pagina gelaten. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Bij COPD zijn de luchtwegen blijvend vernauwd en bij astma verkrampen de spieren van de luchtwegen. Tiotropium gaat die verkramping tegen: het werkt op de muscarine-receptoren van de luchtwegen, met name op de M3-receptoren, en de verwijding is hoofdzakelijk een lokaal effect op de spierlaag van de luchtwegen. Soms vermindert het ook de hoeveelheid slijm in de longen.
In eenvoudige termen
Tiotropium verwijdt de luchtwegen. Artsen schrijven het voor bij chronische obstructieve longziekte (COPD) en astma. Tiotropium vermindert de benauwdheid doordat het de verkramping van de luchtwegen tegengaat. Tiotropium werkt binnen 30 minuten. De werking houdt 24 uur aan.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) noemt tiotropium een “Langwerkend parasympathicolyticum, specifiek werkzaam op de muscarine(M-)receptoren (met name op de M 3 -receptoren)”, en zegt over de plaats van de werking: “De bronchodilatatie na inhalatie is hoofdzakelijk het gevolg van een lokaal effect op de bronchiale gladde musculatuur.” De tijden in dezelfde rubriek: “De werking treedt binnen 30 min in en houdt langer dan 24 uur aan; maximale bronchodilatatie wordt op de derde dag bereikt.” De kinetische gegevens aldaar: F inhalatiepoeder ca. 20%, inhalatie-oplossing ca. 33%. T max 5–7 min. T 1/2el 27–45 uur. De GIB-registratie hoort bij het merk Spiriva; de bijsluiter rubriek 1 van die registratie noemt het middel een “langwerkende luchtwegverwijder” en bevestigt de duur in publiekstaal: “Het effect van dit medicijn houdt 24 uur aan, daarom hoeft u het maar eenmaal per dag te gebruiken.”
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Hoe tiotropium verkramping van de luchtwegen tegengaat
- Bij COPD zijn de luchtwegen blijvend vernauwd en bij astma verkrampen de spieren van de luchtwegen.
- Tiotropium gaat die verkramping tegen: het werkt op de muscarine-receptoren van de luchtwegen, met name op de M3-receptoren, en de verwijding is hoofdzakelijk een lokaal effect op de spierlaag van de luchtwegen.
- Soms vermindert het ook de hoeveelheid slijm in de longen.
- De werking houdt 24 uur aan.
Doelwit: Muscarine(M)-receptoren van de bronchiale gladde musculatuur
Langwerkend parasympathicolyticum, specifiek werkzaam op de muscarine(M-)receptoren (met name op de M 3 -receptoren). De bronchodilatatie na inhalatie is hoofdzakelijk het gevolg van een lokaal effect op de bronchiale gladde musculatuur.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Bronchusverwijdende onderhoudsbehandeling van chronische obstructieve longaandoeningen (COPD).
- Inhalatie-oplossing tevens: additionele bronchusverwijdende onderhoudsbehandeling van ernstig astma bij volwassenen en kinderen ≥ 6 jaar, die in het voorgaande jaar één of meer ernstige exacerbaties hebben doorgemaakt.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank: handelsvergunning RVG 26191 — Spiriva 18 microgram, inhalatiepoeder in harde capsules (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG-MEB)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst tiotropium (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.