Rivaroxaban
Rivaroxaban hoort bij de groep directwerkende orale anticoagulantia. Rivaroxaban zorgt ervoor dat uw bloed minder makkelijk samenklontert (antistollingsmedicijn). Hierdoor heeft u minder kans op trombose (bloedstolsel).
De Nederlandse productinformatie die voor deze pagina is geraadpleegd, is de Samenvatting van de productkenmerken van Xarelto op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau; het document omvat meerdere sterkten en begint met Xarelto 2,5 mg filmomhulde tabletten, waarvan rubriek 2 luidt: “Elke filmomhulde tablet bevat 2,5 mg rivaroxaban.” Rubriek 5.1 noemt als farmacotherapeutische categorie “Antitrombotische middelen, directe factor Xa-remmers, ATC-code: B01AF01” en als werkingsmechanisme: “Rivaroxaban is een zeer selectieve directe factor Xa-remmer met orale biologische beschikbaarheid. Remming van factor Xa onderbreekt de intrinsieke en extrinsieke route van de bloedstollingscascade, met als gevolg remming van zowel de trombineformatie als de stolselvorming.” Rubriek 7 noemt als houder van de vergunning voor het in de handel brengen “Bayer AG”, “51368 Leverkusen”, “Duitsland”. Rubriek 9 vermeldt “Datum van eerste verlening van de vergunning: 30 september 2008” en “Datum van laatste verlenging: 22 mei 2018”. Xarelto is het geneesmiddel waarop deze productinformatie betrekking heeft; deze pagina beschrijft dat geneesmiddel zoals gedocumenteerd in de geciteerde Nederlandse SmPC. Op apotheek.nl staat dat rivaroxaban “sinds 2008 internationaal op de markt” is.
Toepassingen en werking op deze pagina zijn ontleend aan de preparaattekst van Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas, consultversie 29-06-2026) en aan de publieksinformatie van apotheek.nl (uitgave van de KNMP, laatst bijgewerkt op 21-08-2025); de identiteitsgegevens hierboven komen uit de Nederlandse SmPC van Xarelto die op deze pagina als hoofdbron is geciteerd. De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst. De rubriek Indicaties van de preparaattekst vermeldt naast de goedgekeurde toepassingen ook offlabel-gebruik (“Offlabel: behandeling van oppervlakkige tromboflebitis.”); dat is hier buiten de lijst met toepassingen gelaten. De rubriek Advies van de preparaattekst weegt rivaroxaban af tegen andere behandelopties; die vergelijkingen zijn hier niet overgenomen. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
De bloedstollingscascade loopt over twee routes, de intrinsieke en de extrinsieke route. Rivaroxaban is een zeer selectieve, directe factor Xa-remmer. Remming van factor Xa onderbreekt beide routes van de stolling; dat vermindert de kans op een bloedstolsel.
In eenvoudige termen
Rivaroxaban is een antistollingsmedicijn. Rivaroxaban zorgt ervoor dat uw bloed minder makkelijk samenklontert (antistollingsmedicijn). Hierdoor heeft u minder kans op trombose (bloedstolsel). Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose of een beroerte te voorkomen. Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt: “Rivaroxaban hoort bij de groep directwerkende orale anticoagulantia.”
In de diepte
In de rubriek Eigenschappen van het Farmacotherapeutisch Kompas staat: “Rivaroxaban is een zeer selectieve, directe factor Xa-remmer. Remming van factor Xa onderbreekt zowel de intrinsieke als de extrinsieke route van de bloedstollingscascade.” De kinetische gegevens aldaar: F bij tablet 2,5 of 10 mg = 80–100% (ongeacht voedingstoestand). F bij tablet 20 mg = 66% (nuchter). T 1/2el 5–9 uur bij volwassenen, bij kinderen korter; 11–13 uur bij ouderen. De Nederlandse SmPC van Xarelto (rubriek 5.1) formuleert hetzelfde mechanisme met eigen woordkeus: “Rivaroxaban is een zeer selectieve directe factor Xa-remmer met orale biologische beschikbaarheid. Remming van factor Xa onderbreekt de intrinsieke en extrinsieke route van de bloedstollingscascade, met als gevolg remming van zowel de trombineformatie als de stolselvorming.”
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Een directe remmer van factor Xa
- Het bloed klontert samen en er is een bloedstolsel.
- Factor Xa is er bij de stolling.
- Een directe, selectieve remmer van factor Xa vermindert de stolling.
- Dat vermindert de kans op een bloedstolsel en op trombose.
Doelwit: Factor Xa
Remming van factor Xa onderbreekt zowel de intrinsieke als de extrinsieke route van de bloedstollingscascade.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Bij volwassenen
- Preventie van atherotrombotische complicaties na een acuut coronair syndroom (ACS) met verhoogde cardiale biomarkers, in combinatie met acetylsalicylzuur met of zonder clopidogrel.
- Preventie van atherotrombotische complicaties bij coronaire hartziekte (CHZ) of symptomatisch perifeer arterieel vaatlijden (PAV) met veel kans op ischemische voorvallen, in combinatie met acetylsalicylzuur.
- Preventie van veneuze trombo-embolie (VTE) bij het ondergaan van een electieve heup- of knievervangende operatie.
- Preventie van een cerebrovasculair accident (CVA) en systemische embolie bij volwassenen met non–valvulair atriumfibrilleren met minimaal één risicofactor zoals congestief hartfalen, hypertensie, leeftijd ≥ 75 jaar, diabetes mellitus, een eerder CVA of eerdere TIA.
- Behandeling van diep–veneuze trombose (DVT) en pulmonale embolie (PE) en preventie van recidief DVT en PE.
- Bij kinderen
- Behandeling van veneuze trombo-embolie (VTE) en preventie van een recidief bij voldragen neonaten, zuigelingen en kinderen < 18 jaar, na een initiële parenterale antistollingsbehandeling van minimaal 5 dagen.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- EMA: Samenvatting van de productkenmerken Xarelto (Nederlandse versie)
Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst rivaroxaban (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.