Topiramaat
Topiramaat is een anti-epilepticum. Het wordt gebruikt om epileptische aanvallen te voorkomen bij volwassenen en kinderen vanaf 2 jaar, en om migraine te voorkomen bij volwassenen. Het middel is uitsluitend op recept verkrijgbaar en staat onder extra toezicht.
Topiramaat kalmeert overprikkelde zenuwen in de hersenen en wordt voorgeschreven om epileptische aanvallen te voorkomen en om migraine bij volwassenen te voorkomen. De start gebeurt met een lage dosis die langzaam wordt opgebouwd; de eerste week mag u niet autorijden, daarna alleen als u geen bijwerkingen merkt. Tijdens een zwangerschap gelden strenge voorwaarden — overleg daar altijd met uw arts of apotheker. Deze pagina is informatie, geen medisch advies; de dosering staat op het eigen recept en in de bijsluiter.
De officiële productinformatie over topiramaat in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Topamax 25 mg, filmomhulde tabletten”, met registratienummer “RVG 24165” en “Handelsvergunninghouder: Janssen-Cilag B.V.” aan het adres “Graaf Engelbertlaan 75” te “4837 DS BREDA”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “TOPIRAMAAT 25 mg/stuk”, met “ATC: N03AX11 - Topiramate”, “Farmaceutische vorm: Filmomhulde tablet” en “Toedieningsweg: Oraal gebruik”. De status van het product is “GOEDGEKEURD”, met de toelichting “Dit geneesmiddel is goedgekeurd voor gebruik bij de hier vermelde indicatie.” en de verkrijgbaarheid “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. Het product staat onder extra toezicht: “Dit geneesmiddel staat onder extra toezicht. Het CBG vraagt u extra alert te zijn op bijwerkingen.” In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “Topamax behoort tot een groep medicijnen die ‘anti-epileptica’ worden genoemd.” en als toepassing onder meer “om migraine bij volwassenen te voorkomen”.
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst topiramaat in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland) woordelijk, in vijf regels met de groepering “Epilepsie:” en “Migraineprofylaxe:” en daaronder de deellijnen. De twee als zodanig gemarkeerde offlabel-regels van die rubriek — “Offlabel: Profylaxe clusterhoofdpijn;” en “Offlabel: Ter ondersteuning van terugvalpreventie bij problematisch alcoholgebruik, bij onvoldoende effect van eerstekeusmiddelen.” — zijn buiten de lijst gelaten. De kop van de preparaattekst luidt “Geneesmiddel anti-epileptica N03AX11” en de groepsbepaling aldaar “topiramaat hoort bij de groep anti-epileptica”. De rubrieken Advies en Doseringen zijn niet overgenomen. De omschrijving van de werking op deze pagina komt van dezelfde preparaattekst, rubriek Eigenschappen: “Anti-epilepticum uit klasse van sulfamaatgesubstitueerde monosacchariden. Het werkingsmechanisme is nog niet geheel opgehelderd. Topiramaat blokkeert waarschijnlijk de spanningsgevoelige natriumkanalen, versterkt in hoge mate de activiteit van γ-aminoboterzuur en antagoneert in geringe mate de glutamaatactiviteit.”
De publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP) beschrijft dezelfde richting: “Topiramaat kalmeert overprikkelde zenuwen in de hersenen.” en “Topiramaat beïnvloedt de informatieoverdracht tussen zenuwcellen in de hersenen. Het maakt de zenuwen minder prikkelbaar, zodat ze niet te snel reageren. Hierdoor helpt het bepaalde epilepsieaanvallen te voorkomen.”; ook het gebruik daar is concreet: “Tabletten en capsules: zonder kauwen met een half glas water innemen.” en “Stop niet in een keer met dit medicijn: bouw langzaam af. Overleg eerst met uw arts.” Als aandachtspunt daar: “Let op! U mag de eerste week niet autorijden. Nadat u 1 week lang dezelfde dosering heeft gebruikt mag u weer autorijden. Rijd daarna alleen als u geen bijwerkingen heeft.” en “Bent u zwanger of wilt u zwanger worden? U mag dit medicijn meestal niet gebruiken. Vraag uw arts om advies.” Beide aanvullende informatievlakken worden hier alleen voor de richting van de werking, het gebruik en de geneesmiddelgroep gebruikt — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker en meld vermoede bijwerkingen bij het Bijwerkingencentrum Lareb.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Topiramaat kalmeert overprikkelde zenuwen in de hersenen. Het maakt de zenuwen minder prikkelbaar, zodat ze niet te snel reageren. Hierdoor helpt het bepaalde epilepsieaanvallen te voorkomen.
In eenvoudige termen
Topamax behoort tot een groep medicijnen die ‘anti-epileptica’ worden genoemd.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Anti-epilepticum uit klasse van sulfamaatgesubstitueerde monosacchariden. Het werkingsmechanisme is nog niet geheel opgehelderd. Topiramaat blokkeert waarschijnlijk de spanningsgevoelige natriumkanalen, versterkt in hoge mate de activiteit van γ-aminoboterzuur en antagoneert in geringe mate de glutamaatactiviteit.” De groepsbepaling aldaar: “topiramaat hoort bij de groep anti-epileptica”. De kinetische gegevens van de preparaattekst: “Resorptie ≥ 81%.”, “T max 2–3 uur.” en “T 1/2el 21 uur, verlengd bij lever- en nierinsufficiëntie en verkort bij kinderen.” De GIB-productpagina geeft de werkzame stof als “TOPIRAMAAT 25 mg/stuk” met “Farmaceutische vorm: Filmomhulde tablet” en “Toedieningsweg: Oraal gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Topiramaat kalmeert de zenuwen die te snel reageren
- Het werkingsmechanisme is nog niet geheel opgehelderd.
- Topiramaat kalmeert overprikkelde zenuwen in de hersenen.
- Het maakt de zenuwen minder prikkelbaar, zodat ze niet te snel reageren.
- Hierdoor helpt het bepaalde epilepsieaanvallen te voorkomen.
Doelwit: Spanningsgevoelige natriumkanalen
Anti-epilepticum uit klasse van sulfamaatgesubstitueerde monosacchariden. Het werkingsmechanisme is nog niet geheel opgehelderd. Topiramaat blokkeert waarschijnlijk de spanningsgevoelige natriumkanalen, versterkt in hoge mate de activiteit van γ-aminoboterzuur en antagoneert in geringe mate de glutamaatactiviteit.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Epilepsie:
- monotherapie bij volwassenen en kinderen > 6 jaar bij focale (voorheen partiële) aanvallen van epilepsie met of zonder secundaire gegeneraliseerde aanvallen en primair gegeneraliseerde tonisch-klonische aanvallen;
- adjuvante therapie bij kinderen van 2 jaar en ouder en volwassenen met focale aanvallen met of zonder secundaire generalisatie of met primair gegeneraliseerde tonisch-klonische aanvallen en voor de behandeling van aanvallen die samenhangen met het Lennox-Gastautsyndroom.
- Migraineprofylaxe:
- bij volwassenen na zorgvuldige evaluatie van mogelijke alternatieve behandelingsopties.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Topamax 25 mg, filmomhulde tabletten (RVG 24165)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst topiramaat (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.