MedUnfold

Pembrolizumab

KeytrudaMonoklonale antilichamen bij maligniteiten (L01FF02)

Pembrolizumab is een antikankerantilichaam (immunotherapie) dat de eigen afweer versterkt, zodat afweercellen kankercellen blijven bestrijden. Het wordt bij verschillende soorten kanker gebruikt en meestal in het ziekenhuis toegediend.

Pembrolizumab wordt gebruikt bij verschillende vormen van kanker; het werkt als immunotherapie: “Pembrolizumab helpt uw lichaamseigen afweercellen de kankercellen beter te bestrijden (immunotherapie)”. Over de toediening meldt apotheek.nl: “U krijgt het infuus meestal 1 keer in de 3 weken of 6 weken in het ziekenhuis toegediend.” Over de aandachtspunten: “Bespreek bijwerkingen altijd met uw arts, zodra ze optreden. Soms ontstaan de bijwerkingen doordat uw eigen afweercellen uw lichaam aanvallen.” Deze pagina is informatie, geen medisch advies; raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Keytruda is het merk van dit geneesmiddel; het product is in de gehele Europese Unie toegelaten onder centrale EU-nummers. De Nederlandse productpagina in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG vermeldt “Keytruda 790 mg oplossing voor injectie” met registratienummer “EU/1/15/1024”, status “GOEDGEKEURD” en de toelichting “Dit geneesmiddel is goedgekeurd voor gebruik bij de hier vermelde indicatie.” De verkrijgbaarheid staat daar als “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept” en de werkzame stof als “PEMBROLIZUMAB 165 mg/ml”. De Nederlandse Samenvatting van de productkenmerken op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) begint met “BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN” en noemt in rubriek 1 “KEYTRUDA 25 mg/ml concentraat voor oplossing voor infusie” en in rubriek 2 “Eén injectieflacon met 4 ml concentraat bevat 100 mg pembrolizumab.” en “Elke ml concentraat bevat 25 mg pembrolizumab.”; rubriek 7 noemt als houder van de vergunning voor het in de handel brengen “Merck Sharp & Dohme B.V.” met adres “Waarderweg 39” te “2031 BN Haarlem” in “Nederland” en rubriek 8 geeft de nummers “EU/1/15/1024/002”, “EU/1/15/1024/003”, “EU/1/15/1024/004” en “EU/1/15/1024/005”.

De lijst met toepassingen volgt rubriek 4.1 (Therapeutische indicaties) van de Europese Samenvatting van de productkenmerken, deel “KEYTRUDA 25 mg/ml concentraat voor oplossing voor infusie”, woordelijk en inclusief de groepering per kankertype. Dat het om een Europese centrale vergunning gaat, blijkt uit het document zelf: de nummers in rubriek 8 dragen het voorvoegsel “EU/”, de aanhef luidt “BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN” en rubriek 10 besluit met “Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau https://www.ema.europa.eu.” De CBG-productpagina verwijst voor dit product bovendien naar de “Productpagina op de website van het Europees geneesmiddelenagentschap”. De omschrijving van de werking op deze pagina komt uit de rubriek Eigenschappen van het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland), dat als kop draagt “Geneesmiddel monoklonale antilichamen bij maligniteiten L01FF02” en als groep bepaalt: “pembrolizumab hoort bij de groep monoklonale antilichamen bij maligniteiten”. De patiëntgerichte regels komen van apotheek.nl (KNMP); merk-, vergunnings- en adresgegevens komen uitsluitend uit de hierboven genoemde CBG-pagina en SmPC. Pembrolizumab als naam van de werkzame stof en Keytruda als merk staan op alle vier de Nederlandse bronpagina’s vermeld.

De rubrieken 4.2 (Dosering en wijze van toediening), 4.4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en 4.8 (Bijwerkingen) zijn niet als lijst overgenomen; de bijsluiter en het voorschrift van de behandelaar blijven daarvoor de leidraad. Het Farmacotherapeutisch Kompas tekent bij dit middel aan: “Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring” en “Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen.” Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.

Hoe het werkt

Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.

Een analogie

De eigen afweer werkt als een brigade die zieke cellen opspoort en uitschakelt. Kankercellen leren die brigade een remknop in te drukken, zodat de aanval wordt afgeblazen. Pembrolizumab blokkeert die remknop, waardoor de afweercellen hun werk kunnen blijven doen.

In eenvoudige termen

Bepaalde kankercellen kunnen de eigen afweercellen uitschakelen, waardoor die hun werk niet meer kunnen doen. Pembrolizumab voorkomt die uitschakeling, zodat de afweercellen de kankercellen blijven aanvallen. De specialist schrijft het voor bij verschillende soorten kanker; de toediening gebeurt meestal in het ziekenhuis.

In de diepte

Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Pembrolizumab is een recombinant gehumaniseerd monoklonaal antilichaam (IgG4/κ-isotype met een stabiliserende sequentieverandering in het Fc-fragment), geproduceerd in ovariumcellen van de Chinese hamster.” Vervolgens: “Bindt aan de 'programmed death-1' (PD-1)-receptor en blokkeert daarmee de interactie van PD-L1 en PD-L2 liganden aan deze receptor. Omdat de PD-1-receptor een negatieve regulator is van T-celactiviteit, versterkt pembrolizumab, door deze receptor te blokkeren, de T-celrespons, inclusief de antitumorrespons.” De Europese productinformatie (rubriek 5.1) noemt als farmacotherapeutische categorie “antineoplastische middelen, PD-1/PDL-1 (Programmed cell death protein 1/death ligand 1)-remmers” met “ATC-code: L01FF02” en beschrijft dezelfde werking: “KEYTRUDA is een gehumaniseerd monoklonaal antilichaam dat bindt aan de programmed cell death-1 (PD-1) receptor en blokkeert de interactie hiervan met de PD-L1 en PD-L2 liganden.” De groepsbepaling van het Kompas luidt: “pembrolizumab hoort bij de groep monoklonale antilichamen bij maligniteiten”.

Bekijk het in beweging

Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.

Hoe pembrolizumab de remknop van de afweer blokkeert

PD-1-receptorPembrolizumabde eigen afweer
  1. De eigen afweer werkt als een brigade die zieke cellen opspoort en uitschakelt.
  2. Kankercellen leren die brigade een remknop in te drukken, zodat de aanval wordt afgeblazen.
  3. Pembrolizumab blokkeert die remknop, waardoor de afweercellen hun werk kunnen blijven doen.
  4. Pembrolizumab voorkomt die uitschakeling, zodat de afweercellen de kankercellen blijven aanvallen.
Hoe Pembrolizumab werkt

Doelwit: PD-1-receptor

Pembrolizumab is een recombinant gehumaniseerd monoklonaal antilichaam (IgG4/κ-isotype met een stabiliserende sequentieverandering in het Fc-fragment), geproduceerd in ovariumcellen van de Chinese hamster. Bindt aan de 'programmed death-1' (PD-1)-receptor en blokkeert daarmee de interactie van PD-L1 en PD-L2 liganden aan deze receptor. Omdat de PD-1-receptor een negatieve regulator is van T-celactiviteit, versterkt pembrolizumab, door deze receptor te blokkeren, de T-celrespons, inclusief de antitumorrespons.

Goedgekeurde toepassingen

Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.

Goedgekeurde toepassingen in European Union

EMA
  • Melanoom
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor gebruik bij volwassenen en jongeren van 12 jaar en ouder voor de behandeling van gevorderd (inoperabel of gemetastaseerd) melanoom.
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd als adjuvante behandeling bij volwassenen en jongeren van 12 jaar en ouder met stadium IIB-, stadium IIC- of stadium III-melanoom en bij wie complete resectie heeft plaatsgevonden (zie rubriek 5.1).
  • Niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC)
  • KEYTRUDA is geïndiceerd voor de behandeling van resectabel niet-kleincellig longcarcinoom bij volwassenen met een hoog risico op recidief. In eerste instantie als neoadjuvante behandeling in combinatie met platinumbevattende chemotherapie. Daarna voortgezet als monotherapie als adjuvante behandeling (voor selectiecriteria zie rubriek 5.1).
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd als adjuvante behandeling van niet-kleincellig longcarcinoom bij volwassenen met een hoog risico op recidief na complete resectie en platinumbevattende chemotherapie (voor selectiecriteria zie rubriek 5.1).
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van gemetastaseerd niet-kleincellig longcarcinoom bij volwassenen met tumoren die PD-L1-expressie vertonen met een tumour proportion score (TPS) ≥ 50 % zonder EGFR- of ALK-positieve tumormutaties.
  • KEYTRUDA, in combinatie met pemetrexed en platinumbevattende chemotherapie, is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van gemetastaseerd niet-plaveiselcel-niet-kleincellig longcarcinoom bij volwassenen met tumoren zonder EGFR- of ALK-positieve mutaties.
  • KEYTRUDA, in combinatie met carboplatine en ofwel paclitaxel of nab-paclitaxel, is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van gemetastaseerd plaveiselcel-niet-kleincellig longcarcinoom bij volwassenen.
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van lokaal gevorderd of gemetastaseerd niet-kleincellig longcarcinoom bij volwassenen met tumoren die PD-L1-expressie vertonen met een TPS ≥ 1 % en die ten minste één eerdere chemotherapie hebben ondergaan.
  • Patiënten met EGFR- of ALK-positieve tumormutaties moeten tevens een hierop gerichte behandeling hebben ondergaan vóór behandeling met KEYTRUDA.
  • Maligne pleuraal mesothelioom (MPM)
  • KEYTRUDA, in combinatie met pemetrexed en platinumbevattende chemotherapie, is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van inoperabel niet-epitheloïde maligne pleuraal mesothelioom bij volwassenen.
  • Klassiek hodgkinlymfoom (cHL)
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van volwassenen en kinderen van 3 jaar en ouder met recidief of refractair klassiek hodgkinlymfoom bij wie autologe stamceltransplantatie (ASCT) heeft gefaald of na minstens twee eerdere behandelingen indien ASCT geen behandelmogelijkheid is.
  • Urotheelcarcinoom
  • KEYTRUDA, in combinatie met enfortumab vedotin, is geïndiceerd als neoadjuvante behandeling, die daarna voortgezet wordt als adjuvante behandeling na radicale cystectomie, voor de behandeling van volwassenen met resectabel spierinvasief blaascarcinoom (muscle invasive bladder cancer; MIBC) die niet in aanmerking komen voor cisplatinebevattende chemotherapie.
  • KEYTRUDA, in combinatie met enfortumab vedotine, is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van inoperabel of gemetastaseerd urotheelcarcinoom bij volwassenen.
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van lokaal gevorderd of gemetastaseerd urotheelcarcinoom bij volwassenen die eerder platinumbevattende chemotherapie hebben ondergaan (zie rubriek 5.1).
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van lokaal gevorderd of gemetastaseerd urotheelcarcinoom bij volwassenen die niet in aanmerking komen voor cisplatinebevattende chemotherapie en bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een combined positive score (CPS) ≥ 10 (zie rubriek 5.1).
  • Hoofd-halsplaveiselcelcarcinoom (HNSCC)
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van resectabel lokaal gevorderd hoofd-halsplaveiselcelcarcinoom bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 1. In eerste instantie als neoadjuvante behandeling, voortgezet als adjuvante behandeling in combinatie met radiotherapie met of zonder gelijktijdige behandeling met cisplatine en vervolgens als monotherapie.
  • KEYTRUDA als monotherapie of in combinatie met platinum- en 5-fluoro-uracil (5-FU)-chemotherapie, is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van gemetastaseerd of inoperabel terugkerend hoofd-halsplaveiselcelcarcinoom bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 1 (zie rubriek 5.1).
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van terugkerend of gemetastaseerd hoofd-halsplaveiselcelcarcinoom bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een TPS ≥ 50 % en die progressie vertonen tijdens of na platinumbevattende chemotherapie (zie rubriek 5.1).
  • Niercelcarcinoom (RCC)
  • KEYTRUDA, in combinatie met axitinib, is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van gevorderd niercelcarcinoom bij volwassenen (zie rubriek 5.1).
  • KEYTRUDA is, in combinatie met lenvatinib, geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van gevorderd niercelcarcinoom bij volwassenen (zie rubriek 5.1).
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de adjuvante behandeling van volwassenen met niercelcarcinoom met een verhoogd risico op recidief na nefrectomie of na nefrectomie en resectie van gemetastaseerde laesies (voor selectiecriteria zie rubriek 5.1).
  • Hoge microsatellietinstabiele (MSI-H) of mismatch-repair-deficiënte (dMMR) tumoren
  • Colorectaalcarcinoom (CRC)
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd bij volwassenen met MSI-H- of dMMR-colorectaalcarcinoom in de volgende gevallen:
  • • eerstelijnsbehandeling van gemetastaseerd colorectaalcarcinoom;
  • • behandeling van inoperabel of gemetastaseerd colorectaalcarcinoom na eerdere fluoropyrimidinebevattende combinatietherapie.
  • Niet-colorectaalcarcinomen
  • KEYTRUDA als monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van de volgende MSI-H- of dMMR-tumoren bij volwassenen met:
  • • gevorderd of terugkerend endometriumcarcinoom met ziekteprogressie tijdens of na eerdere behandeling met een platinumbevattende therapie in welke behandelfase dan ook en die niet in aanmerking komen voor curatieve chirurgie of bestraling;
  • • inoperabel of gemetastaseerd maagcarcinoom, dunnedarmcarcinoom, of galweg- of galblaascarcinoom met ziekteprogressie tijdens of na ten minste één eerdere behandeling.
  • Oesofaguscarcinoom
  • KEYTRUDA, in combinatie met platinum- en fluoropyrimidinebevattende chemotherapie, is geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van lokaal gevorderd inoperabel of gemetastaseerd carcinoom van de slokdarm bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 10 (zie rubriek 5.1).
  • Triple-negatief mammacarcinoom (Triple-negative breast cancer TNBC)
  • KEYTRUDA is geïndiceerd voor de behandeling van volwassenen met lokaal gevorderd of vroegstadium triple-negatief mammacarcinoom met een hoog risico op een recidief. In eerste instantie als neoadjuvante behandeling in combinatie met chemotherapie. Daarna voortgezet als monotherapie als adjuvante behandeling na een operatie (zie rubriek 5.1).
  • KEYTRUDA is, in combinatie met chemotherapie, geïndiceerd voor de behandeling van lokaal terugkerende inoperabele of gemetastaseerde triple-negatief mammacarcinoom bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 10 en die niet eerder chemotherapie voor gemetastaseerde ziekte hebben gekregen (zie rubriek 5.1).
  • Endometriumcarcinoom (EC)
  • KEYTRUDA is, in combinatie met carboplatine en paclitaxel, geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van primair gevorderd of terugkerend endometriumcarcinoom bij volwassenen die in aanmerking komen voor een systemische behandeling.
  • KEYTRUDA is, in combinatie met lenvatinib, geïndiceerd voor de behandeling van gevorderd of terugkerend endometriumcarcinoom bij volwassenen met ziekteprogressie tijdens of na eerdere behandeling met een platinumbevattende therapie in welke setting dan ook en die niet in aanmerking komen voor curatieve chirurgie of bestraling.
  • Cervixcarcinoom
  • KEYTRUDA is, in combinatie met chemoradiotherapie (uitwendige bestralingstherapie gevolgd door brachytherapie), geïndiceerd voor de behandeling van lokaal gevorderd cervixcarcinoom in FIGO 2014-stadium III - IVA bij volwassenen die niet eerder een definitieve behandeling kregen.
  • KEYTRUDA is, in combinatie met chemotherapie met of zonder bevacizumab, geïndiceerd voor de behandeling van aanhoudend, terugkerend of gemetastaseerd cervixcarcinoom bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 1.
  • Adenocarcinoom in de maag of van de maag-slokdarm-overgang
  • KEYTRUDA is, in combinatie met trastuzumab, fluoropyrimidine- en platinumbevattende chemotherapie, geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van lokaal gevorderd inoperabel of gemetastaseerd HER-2-positief adenocarcinoom in de maag of van de maag-slokdarm-overgang (gastro-oesophageal junction, GEJ), bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 1.
  • KEYTRUDA is, in combinatie met fluoropyrimidine en platinumbevattende chemotherapie, geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van lokaal gevorderd, inoperabel of gemetastaseerd HER-2-negatief adenocarcinoom in de maag of van de maag-slokdarm-overgang, bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 1 (zie rubriek 5.1).
  • Galblaas- en galwegcarcinoom (biliary tract cancer, BTC)
  • KEYTRUDA is, in combinatie met gemcitabine en cisplatine, geïndiceerd voor de eerstelijnsbehandeling van lokaal gevorderd, inoperabel of gemetastaseerd galblaas- en galwegcarcinoom bij volwassenen.
  • Eierstokcarcinoom
  • KEYTRUDA is, in combinatie met paclitaxel met of zonder bevacizumab, geïndiceerd voor de behandeling van platinumresistent epitheliaal eierstok-, eileider-, of primair peritoneaal carcinoom, bij volwassenen bij wie de tumoren PD-L1-expressie vertonen met een CPS ≥ 1 en die één of twee eerdere systemische behandelingen hebben gekregen.

Officiële bronnen

De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.

  1. EMA: Samenvatting van de productkenmerken Keytruda (Nederlandse versie)

    Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)

  2. Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Keytruda 790 mg oplossing voor injectie (EU/1/15/1024)

    College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)

  3. Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst pembrolizumab (Zorginstituut Nederland)

    Zorginstituut Nederland

  4. apotheek.nl: pembrolizumab (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie)

    KNMP / apotheek.nl

Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.

MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.