Betamethason
Betamethason voor cutaan gebruik behoort tot de corticosteroïden, cutaan/oromucosaal. Het is een sterk werkend corticosteroïd dat de ontstekingsreactie onderdrukt en de symptomen van verschillende, vaak met jeuk gepaard gaande huidaandoeningen vermindert. Artsen schrijven het voor bij steroïdgevoelige, niet-infectieuze dermatosen.
De officiële productinformatie over cutaan betamethason in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Betnelan zalf 1 mg/g, zalf”: registratienummer “RVG 04520”, “Datum verstrekking handelsvergunning: 24 juni 1965” en “Handelsvergunninghouder: GlaxoSmithKline B.V.”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “BETAMETHASONVALERAAT 1,22 mg/g”; de status van het product is “GOEDGEKEURD” met “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “De werkzame stof in Betnelan is betamethason-17-valeraat. Dit is een corticosteroïd (bijnierschorshormoon) dat ervoor zorgt dat de klachten, die veroorzaakt worden door huidaandoeningen, verminderen.” en dat de zalf is bedoeld voor “huidaandoeningen die alleen maar goed reageren op sterk werkende corticosteroïden zoals Betnelan”. Over de revisiestatus van de vakinhoud vermeldt de pagina: “Laatste gedeeltelijke wijziging betreft rubriek 1, 2, 3, 4.1, 4.2, 6.1, 6.3, 6.4, 6.5, 8 en 9: 24 november 2023”.
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst betamethason (cutaan) in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland, consultversie 18-06-2026) woordelijk, inclusief de hoofdregel met ingesprongen deellijnen; de kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel corticosteroïden, cutaan/oromucosaal D07AC01”. Die preparaattekst bestrijkt cutaan gebruik van betamethason als valeraat en als dipropionaat; het GIB-hoofdanker van deze pagina is de zalf met betamethason-17-valeraat. De publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP, laatst bijgewerkt op 16-09-2025) betreft de toedieningsvorm betamethason in propyleenglycol en is hier uitsluitend als richting van de werking gebruikt; de indelingsverschillen tussen de twee publieksvlakken (FK: “sterk werkend corticosteroïd, klasse 3”; die apotheek.nl-pagina: “zeer sterk werkzame medicijnzalven met corticosteroïd”) laten we op deze pagina in de FK-vorm, met dit verschil als noot geregistreerd. De rubrieken Advies en Doseringen van de preparaattekst zijn niet overgenomen. Merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Dit is een corticosteroïd (bijnierschorshormoon) dat ervoor zorgt dat de klachten, die veroorzaakt worden door huidaandoeningen, verminderen. Betnelan trekt na aanbrengen snel in de huid. Hierdoor nemen de klachten zoals jeuk, roodheid, zwelling en schilfering af. Betnelan pakt de gevolgen en niet de oorzaak van de huidproblemen aan.
In eenvoudige termen
De werkzame stof in Betnelan is betamethason-17-valeraat. Betamethason vermindert de overmatige huidgroei en roodheid. En remt de ontsteking en stilt de jeuk. De huid kan hierdoor tot rust komen en zal daardoor minder jeuken en er beter uitzien. U heeft binnen een paar uur minder jeuk. Na enkele dagen zijn roodheid en schilfering minder.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Betamethason (als valeraat en als dipropionaat) voor cutane toepassing is een sterk werkend corticosteroïd, klasse 3. Dermatocorticosteroïden hebben een anti-inflammatoire, antiproliferatieve en vasoconstrictieve werking. Ze onderdrukken de ontstekingsreactie en de symptomen van verschillende – vaak met jeuk gepaard gaande – huidaandoeningen. Verder remmen ze de celdelingen van de epidermis en de aanmaak van bindweefselcomponenten.” De kinetiek aldaar: “Resorptie kan systemisch worden opgenomen via een intacte, gezonde huid.” en “Eliminatie vnl. via urine.” De GIB-productpagina geeft de werkzame stof als “BETAMETHASONVALERAAT 1,22 mg/g”, met “Farmaceutische vorm: Zalf” en “Toedieningsweg: Cutaan gebruik”. Het effect kan, naar de preparaattekst, “door het aanbrengen onder een afsluitend (occlusief) verband worden versterkt als gevolg van een verhoogde penetratie (met ca. factor 10) van het stratum corneum”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Betamethason onderdrukt de ontstekingsreactie en stilt de jeuk
- Dit is een corticosteroïd (bijnierschorshormoon) dat ervoor zorgt dat de klachten, die veroorzaakt worden door huidaandoeningen, verminderen.
- Hierdoor nemen de klachten zoals jeuk, roodheid, zwelling en schilfering af.
- Na enkele dagen zijn roodheid en schilfering minder.
- Dermatocorticosteroïden hebben een anti-inflammatoire, antiproliferatieve en vasoconstrictieve werking.
Doelwit: Ontstekingsreactie en celdeling in de huid (dermatocorticosteroïde-werking)
Dermatocorticosteroïden hebben een anti-inflammatoire, antiproliferatieve en vasoconstrictieve werking.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Steroïdgevoelige, niet-infectieuze dermatosen, zoals:
- Psoriasis vulgaris;
- Lichen planus;
- Lichen sclerosus et atrophicus;
- Granuloma annulare;
- Pustulosis palmaris et plantaris;
- Lupus erythematodes discoides;
- Gelichenificeerd eczeem.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Betnelan zalf 1 mg/g, zalf (RVG 04520)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst betamethason (cutaan) (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.