Propranolol
Propranolol behoort tot een groep geneesmiddelen die bètablokkers worden genoemd. Deze pagina is verankerd aan het centrale productdossier HEMANGIOL 3,75 mg/ml drank en betreft de behandeling van prolifererend infantiel hemangioom bij zuigelingen; de toedieningsweg is oraal.
De officiële productinformatie van propranolol voor infantiel hemangioom in Nederland is, voor het merkproduct Hemangiol, de door het EMA gepubliceerde Nederlandse versie van de SmPC en bijsluiter van het centrale vergunninghouderdossier. Deze pagina is verankerd aan het blok “HEMANGIOL 3,75 mg/ml drank”, met als farmaceutische vorm “Drank.” en als samenstellingsregel “1 ml oplossing bevat 4,28 mg propranololhydrochloride equivalent aan 3,75 mg propranololbase.” Rubriek 4.1 luidt: “HEMANGIOL is geïndiceerd voor de behandeling van prolifererend infantiel hemangioom waarvoor systemische therapie vereist is:”, met de bolletjesregels “• levens- of functiebedreigend hemangioom,”, “• geülcereerd hemangioom met pijn en/of gebrek aan respons op eenvoudige maatregelen voor wondverzorging,” en “• hemangioom met een risico op blijvende littekens of ontsiering.”, en met de startvoorwaarde “De behandeling moet gestart worden bij kinderen in de leeftijd van 5 weken tot 5 maanden”. Rubriek 7 noemt als houder van de vergunning “PIERRE FABRE MEDICAMENT” (Les Cauquillous, 81500 Lavaur, FRANKRIJK); rubriek 8 als vergunningsnummer “EU/1/14/919/001”; en rubriek 9 als “Datum van eerste verlening van de vergunning: 23 april 2014” met “Datum van laatste verlenging: 15 januari 2019”. Rubriek 10 toont op dit herwonnen vlak geen herzieningsdatum, dus wordt er geen revisiedatum geciteerd. De bijsluiter op hetzelfde document zegt verder: “Propranolol behoort tot een groep geneesmiddelen die bètablokkers worden genoemd.”
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst propranolol (bij hemangioom) in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland, consultversie 13-07-2026) woordelijk; de kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel bètablokkers, systemisch C07AA05”. Let op de reikwijdte: deze preparaattekst — en deze pagina — dragen de hemangioomtoepassing bij zuigelingen; de aanwijzingen van de publieksinformatie van apotheek.nl over hoge bloeddruk, angina pectoris, hartritmestoornissen, migraineprofylaxe en tremor (laatst bijgewerkt op 18-08-2026) betreffen andere toepassingsgebieden van dezelfde stof en zijn niet als toepassing opgenomen; van dat vlak wordt alleen de klasrichting van de bètablokkers gebruikt. De rubrieken Advies en Doseringen van de preparaattekst zijn niet overgenomen. De omschrijvingen van werking op deze pagina komen van de preparaattekst en van de rubrieken 4.1 en 5.1 en de bijsluiter van het EMA-document; de preparaattekst wordt hier alleen voor de richting van de werking en de geneesmiddelgroep gebruikt — merk-, vergunnings- en houdersgegevens komen uitsluitend uit het hierboven geciteerde EMA-productdocument. De preparaattekst toont bij Samenstelling het merk bij een andere rechtsvorm dan rubriek 7 van het ankerdocument; die regel is niet geciteerd. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Bij een hemangioom woekeren extra bloedvaten in of onder de huid. Propranolol maakt de bloedtoevoer naar die woekering kleiner, remt de vorming van nieuwe vaatjes en stelt het afbraakprogramma van de vaatcellen in werking, waardoor de massa slinkt en sneller geneest dan in het natuurlijke beloop.
In eenvoudige termen
De naam van dit geneesmiddel is HEMANGIOL. De werkzame stof is propranolol. Een hemangioom is een verzameling van extra bloedvaten die in of onder de huid een massa vormen. Een hemangioom kan oppervlakkig of diep zijn. Propranolol verkort bij infantiele hemangiomen het natuurlijke beloop en vermindert de duur en het aantal van de complicaties. Propranolol maakt ook operatieve behandeling of langdurig gebruik van glucocorticoïden overbodig.
In de diepte
De Nederlandse SmPC van HEMANGIOL (rubriek 5.1) noemt als categorie “Niet-selectieve bètablokker, ATC-code: C07AA05” en zegt over het werkingsmechanisme: “In de literatuur beschreven mogelijke werkingsmechanismen van propranolol bij prolifererend infantiel hemangioom zouden uit verschillende mechanismen kunnen bestaan die allemaal nauw met elkaar verband houden”. De preparaattekst somt er drie, woordelijk: “een lokaal hemodynamisch effect (vasoconstrictie als gevolg van de β–adrenerge blokkerende werking en een daling van de perfusie van het infantiel hemangioom);”, “een anti-angiogeen effect (daling van de proliferatie van de vasculaire endotheelcellen, afname van de neovascularisatie en vorming van vasculaire tubuli, afname van de secretie van matrixmetalloprotease 9);” en “een apoptose-uitlokkend effect op capillaire endotheelcellen (een afname van zowel de VEGF als bFGF-signalerende routes en daaropvolgend angiogenese/proliferatie)”. En aldaar over de uitkomst: “Verbetering treedt gewoonlijk op binnen 7–14 dagen; in onderzoek was na 3 maanden bij ca. 36% van de patiënten het te behandelen hemangioom verdwenen.” De groepsbepaling van de preparaattekst: “propranolol (bij hemangioom) hoort bij de groep bètablokkers, systemisch”. De kinetische gegevens aldaar: “F 25%. Eiwitrijk voedsel verhoogt de biologische beschikbaarheid met 50%.” en “T max 1–4 uur.” De samenstellingsregel van de SmPC luidt: “1 ml oplossing bevat 4,28 mg propranololhydrochloride equivalent aan 3,75 mg propranololbase.”
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Propranolol maakt de bloedtoevoer naar de woekering kleiner
- Een hemangioom is een verzameling van extra bloedvaten die in of onder de huid een massa vormen.
- Een hemangioom kan oppervlakkig of diep zijn.
- Propranolol verkort bij infantiele hemangiomen het natuurlijke beloop en vermindert de duur en het aantal van de complicaties.
- Propranolol maakt ook operatieve behandeling of langdurig gebruik van glucocorticoïden overbodig.
Doelwit: Bèta-adrenerge receptoren (niet-selectieve blokkering)
Er zijn verschillende mogelijke werkingsmechanismen beschreven van propranolol bij prolifererend infantiel hemangioom, die allemaal nauw met elkaar verband houden.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- De behandeling van prolifererend infantiel hemangioom waarvoor systemische therapie vereist is, bij:
- levens- of functiebedreigend hemangioom;
- geülcereerd hemangioom met pijn en/of gebrek aan respons op eenvoudige maatregelen voor wondverzorging;
- hemangioom met kans op blijvende littekens of ontsiering.
- De behandeling starten in de leeftijd van 5 weken tot 5 maanden.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- EMA: HEMANGIOL 3,75 mg/ml drank — Samenvatting van de productkenmerken en bijsluiter (Nederlandse versie)
Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.