Progesteron
Progesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Het speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus. Deze pagina is verankerd aan het merkproduct Utrogestan, capsules 100 mg — de orale vorm — en de toepassingenlijst volgt de preparaattekst progesteron (oraal).
De officiële productinformatie over progesteron in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Utrogestan, capsules 100 mg”: registratienummer “RVG 11473”, “Datum verstrekking handelsvergunning: 08 mei 1989” en “Handelsvergunninghouder: Besins Healthcare Netherlands B.V.”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “PROGESTERON 100 mg/stuk” met “ATC: G03DA04 - Progesterone”; de farmaceutische vorm is “Capsule, zacht” met “Toedieningsweg: Oraal gebruik”. De status van het product is “GOEDGEKEURD” met “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “Progesteron is een natuurlijk hormoon dat kan worden voorgeschreven als aanvulling op een oestrogeentherapie tijdens of na de overgang. Het kan ook worden voorgeschreven als er een tekort aan progesteron bestaat, zoals bij bepaalde stoornissen van de menstruatiecyclus.” En over de eigen rol van het middel: “Samen met andere hormonen is het onmisbaar bij het tot stand komen van een normale, regelmatige menstruatiecyclus.” Over de revisiestatus van de vakinhoud vermeldt de pagina: “Laatste gedeeltelijke wijziging betreft rubriek 7: 31 augustus 2022”.
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst progesteron (oraal) in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland, consultversie 10-08-2026) woordelijk; die rubriek bevat twee regels, zonder Offlabel-regels, en de kop van de preparaattekst luidt “Geneesmiddel progestagenen, excl. anticonceptiva G03DA04”. Let op de toedieningsweg: deze pagina draagt de orale vorm; het Farmacotherapeutisch Kompas kent afzonderlijke preparaatteksten voor progesteron (parenteraal) en progesteron (vaginaal) met eigen toepassingsgebieden, en de publiekstalen van apotheek.nl behandelen die vormen door elkaar — de vaginale en parenterale regels zijn daarom niet als toepassing opgenomen. De rubrieken Advies en Doseringen zijn niet overgenomen. De omschrijvingen van werking op deze pagina komen van dezelfde preparaattekst en van de publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP, laatst bijgewerkt op 30-06-2026); beide informatievlakken worden hier alleen voor de richting van de werking en de geneesmiddelgroep gebruikt — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Progesteron bereidt het baarmoederslijmvlies voor op de tweede helft van de cyclus en remt de groei ervan. In combinatie met een oestrogeentherapie zorgt het ervoor dat het slijmvlies niet te sterk wordt gestimuleerd; na het stoppen kan het slijmvlies loslaten zoals bij een menstruatie.
In eenvoudige termen
De werkzame stof van Utrogestan is progesteron, een natuurlijk, vrouwelijk hormoon. Progesteron speelt onder andere een rol bij het maandelijkse loslaten van het baarmoederslijmvlies en de daaropvolgende menstruatie. Bij een tekort aan progesteron, zoals bij bepaalde stoornissen van de menstruatiecyclus, kan Utrogestan helpen dit tekort aan te vullen.
In de diepte
De preparaattekst (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Steroïd, identiek aan het natuurlijke hormoon progesteron. Brengt het endometrium in de secretiefase, indien dit vooraf door oestrogenen is beïnvloed. Heeft tevens anti-proliferatieve of antimitotische effecten op het endometrium, waardoor het beschermt tegen hyperplasie van het endometrium.” De groepsbepaling aldaar: “progesteron (oraal) hoort bij de groep progestagenen, excl. anticonceptiva”. De kinetische gegevens van de preparaattekst: “Resorptie 60% via de darm als progesteron en -metabolieten.”, “F 6–10% door groot first-pass-effect.” en “T max 1–4 uur.” De GIB-productpagina noemt als werkzame stof “PROGESTERON 100 mg/stuk” met ATC-code “G03DA04 - Progesterone”, als farmaceutische vorm “Capsule, zacht” en als toedieningsweg “Oraal gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Progesteron bereidt het baarmoederslijmvlies voor en remt de groei
- De werkzame stof van Utrogestan is progesteron, een natuurlijk, vrouwelijk hormoon.
- Brengt het endometrium in de secretiefase, indien dit vooraf door oestrogenen is beïnvloed.
- Heeft tevens anti-proliferatieve of antimitotische effecten op het endometrium, waardoor het beschermt tegen hyperplasie van het endometrium.” De groepsbepaling aldaar: “progesteron (oraal) hoort bij de groep progestagenen, excl. anticonceptiva”.
- Progesteron speelt onder andere een rol bij het maandelijkse loslaten van het baarmoederslijmvlies en de daaropvolgende menstruatie.
Doelwit: Endometrium (secretiefase)
Steroïd, identiek aan het natuurlijke hormoon progesteron. Brengt het endometrium in de secretiefase, indien dit vooraf door oestrogenen is beïnvloed.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Aanvulling bij oestrogeensuppletie in de peri- en postmenopauze bij climacterische klachten, ter preventie van endometriumhyperplasie;
- Tekort aan progesteron, zoals bij bepaalde cyclusstoornissen.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Utrogestan, capsules 100 mg (RVG 11473)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst progesteron (oraal) (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.