Prednisolon
Prednisolon is een corticosteroïd (bijnierschorshormoon). Het remt ontstekingen en overgevoeligheidsreacties en wordt gebruikt bij ontstekingsziekten van longen, gewrichten, huid, ogen en darmen, bij allergische reacties, bloedziekten en kanker, en bij bijnierschorsinsufficiëntie. Meestal als stootkuur van een paar dagen tot weken. Na langer dan drie weken gebruik: stop niet in één keer, maar overleg met uw arts of apotheker.
Prednisolon is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd; het remt ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. “Bij ontstekingen, zoals van uw longen (bij astma of COPD), gewrichten (bij reuma), huid, ogen of darmen (bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa)” kan het middel worden ingezet. Meestal als stootkuur: “Dit is een kuur die een paar dagen tot weken duurt.” en “Binnen een paar uur na start van de behandeling worden uw klachten minder.” Deze pagina is informatie, geen medisch advies. Waar moet u op letten? “Gebruikt u dit medicijn langer dan 3 weken en wilt u stoppen? Stop dan niet in één keer.” De dosering staat op het etiket van de apotheek; bespreek bijwerkingen en wisselwerkingen met uw arts of apotheker.
De officiële productinformatie op het CBG-vlak van deze pagina betreft één merkproduct: “Ultracortenol, oogzalf 5 mg/g”, registratienummer “RVG 03964”, met “Handelsvergunninghouder: Agepha Pharma s.r.o.”, adres “Dialnicna Cesta 5” te “903 01 SENEC (SLOWAKIJE)”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “PREDNISOLON PIVALAAT 5 mg/g”, met “Farmaceutische vorm: Oogzalf” en “Toedieningsweg: Oculair gebruik”; de status is “GOEDGEKEURD” met “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “Ultracortenol behoort tot een groep van geneesmiddelen die bijnierschorshormonen (corticosteroïden) worden genoemd. Deze geneesmiddelen hebben onder andere een ontstekingsremmende en anti-allergische werking.” en “Ultracortenol wordt gebruikt om de verschijnselen van allergische ontsteking van het oogbindvlies (conjunctivitis) en verschillende vormen van ontsteking van het hoornvlies (keratitis) en inwendige ontsteking van het voorste gedeelte van het oog (uveïtis) te behandelen.”
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst “Prednisolon (systemisch)” in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland) woordelijk, inclusief de toedieningsgebonden koppen “Systemische therapie”, “Intrathecale therapie” en “Gelokaliseerde injectie” van die rubriek; de subrubriek Offlabel met eigen regels — waaronder “Duchenne-spierdystrofie.” — is buiten de lijst gelaten. De kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel corticosteroïden, systemisch H02AB06” en de groepsbepaling aldaar “prednisolon (systemisch) hoort bij de groep corticosteroïden, systemisch”. Houd de verhouding tussen de vlakken uit elkaar: het CBG-product op deze pagina is een oogzalf voor oculair gebruik, terwijl de FK-list de systemische en injectietoepassingen van de stof volgt — deze pagina claimt geen toelatingen voor de ene vorm buiten het vlak dat haar noemt. apotheek.nl (KNMP) bevestigt de publieksrichting: “Prednisolon is een bijnierschorshormoon” en “Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur”. De omschrijvingen van werking komen van deze preparaattekst en van apotheek.nl; merk-, vergunnings- en adresgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. De rubrieken Advies en Doseringen van de preparaattekst zijn niet overgenomen; raadpleeg daarvoor en voor alle waarschuwingen de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker. Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) van de bijsluiter.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
De afweer van het lichaam is als een brandweer: nodig bij brand, maar bij ontstekingsziekten blust ze te vaak en te hard, waardoor eigen weefsel beschadigt. Prednisolon zet die brandweer tijdelijk lager: minder ontsteking, minder zwelling en pijn, en het lichaam krijgt rust om te herstellen. Langdurig ingrijpen went de eigen bijnier aan die steun; daarom moet zo'n kuur langzaam worden afgebouwd.
In eenvoudige termen
Prednisolon is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd. Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Artsen schrijven prednisolon voor bij ziektes met ernstige ontstekingen — van longen, gewrichten, huid, ogen en darmen — en om afstotingsreacties na orgaantransplantaties tegen te gaan. Meestal gebeurt dat als stootkuur: een kuur van een paar dagen tot weken met een hoge dosering. De dosering staat op het etiket van de apotheek; stop na langdurig gebruik niet in één keer, maar in overleg met uw arts.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas bepaalt de groep: “prednisolon (systemisch) hoort bij de groep corticosteroïden, systemisch” en de kop van de preparaattekst luidt “Geneesmiddel corticosteroïden, systemisch H02AB06”. De aanhef van de rubriek Eigenschappen aldaar luidt “Corticosteroïd met glucocorticoïde eigenschappen; de mineralocorticoïde werking is gering.” en bij de kinetische gegevens staat “Resorptie goed.” De GIB-productpagina — een oogzalf — geeft de werkzame stof als “PREDNISOLON PIVALAAT 5 mg/g” met “ATC: S01BA04 - Prednisolone”, “Farmaceutische vorm: Oogzalf” en “Toedieningsweg: Oculair gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Prednisolon zet de eigen brandweer tijdelijk lager
- Prednisolon is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
- Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties.
- De afweer van het lichaam is als een brandweer: nodig bij brand, maar bij ontstekingsziekten blust ze te vaak en te hard, waardoor eigen weefsel beschadigt.
- Artsen schrijven prednisolon voor bij ziektes met ernstige ontstekingen — van longen, gewrichten, huid, ogen en darmen — en om afstotingsreacties na orgaantransplantaties tegen te gaan.
Doelwit: Glucocorticoïde remming van ontstekings- en immuunreacties
In farmacologische doses heeft prednisolon een snel anti-inflammatoir (anti-exsudatief en antiproliferatief) en een vertraagd immunosuppressief effect. Het remt de chemotaxis en activiteit van immuunsysteemcellen en ook de afgifte en het effect van mediatoren van ontstekings- en immuunreacties, zoals lysosomale enzymen, prostaglandinen en leukotriënen.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Systemische therapie
- Reumatische aandoeningen zoals geselecteerde gevallen of bijzondere vormen (zoals Felty- en Sjögren-syndroom) van reumatoïde artritis, incl. juveniele reumatoïde artritis, acuut reuma, systemische lupus erythematodes, polyarteriitis nodosa en andere vasculitiden, arteriitis temporalis, poly- en dermatomyositis.
- Longaandoeningen zoals longaanval van astma of COPD, chronische astmatische bronchitis, sarcoïdose, allergische longaandoeningen (bv. eosinofiele longinfiltratie), longaandoeningen ten gevolge van aspiratie, cryptogene fibroserende alveolitis.
- Maag-darmaandoeningen zoals colitis ulcerosa (alleen rectaal) en ziekte van Crohn, m.n. bij een acute aanval van de ziekte; en bepaalde vormen van hepatitis.
- Hematologische afwijkingen zoals auto-immuun hemolytische anemie, immuungemedieerde trombocytopenie bij volwassenen en reticulo-lymfoproliferatieve aandoeningen.
- Nieraandoeningen: nefrotisch syndroom, vooral indien onderdeel van lupus erythematodes.
- Oncologische aandoeningen zoals lymfatische leukemieën (m.n. acute vormen), maligne lymfomen (ziekte van Hodgkin, non-Hodgkin-lymfoom), de ziekte van Kahler, gemetastaseerd mammacarcinoom, hypercalciëmie ten gevolge van skeletmetastasen of de ziekte van Kahler.
- Neurologische aandoeningen zoals acute exacerbaties van multiple sclerose, hersenoedeem ten gevolge van hersenmetastasen.
- Oogaandoeningen zoals choroïdoretinitis, iridocyclitis, optische neuropathie, orbitale pseudotumor en endocriene orbitopathie.
- Huidaandoeningen zoals pemfigus vulgaris en parapemphigus, erytrodermie, Stevens-Johnsonsyndroom, mycosis fungoides, bulleuze dermatitis herpetiformis.
- Als substitutiebehandeling bij bijnierschorsinsufficiëntie van alle oorsprong (niet als eerste keus); stress-situaties na langdurige behandeling met corticosteroïden.
- Diversen:
- Als adjuvans bij heftige allergische en anafylactische reacties.
- Als immunosuppressivum bij orgaantransplantatie.
- Als adjuvans bij preventie van misselijkheid en braken bij behandeling van kanker met oncolytica met een ernstig emetogeen effect.
- Intrathecale therapie
- Di-Adreson-F aquosum injectie : in combinatie met andere intrathecaal toegediende geneesmiddelen (bv. methotrexaat en cytarabine), bij de behandeling van acute lymfatische leukemie in kinderen en adolescenten, met als doel preventie van recidieven in het centraal zenuwstelsel.
- Gelokaliseerde injectie
- articulaire en peri-articulaire aandoeningen van inflammatoire aard.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Ultracortenol, oogzalf 5 mg/g (RVG 03964)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.