Ketoconazol (cutaan)
Ketoconazol voor gebruik op de huid hoort bij de groep imidazolen, cutaan. Het doodt schimmels en gisten en wordt uitwendig gebruikt bij huidinfecties met schimmels of gisten, zoals voetschimmel, en bij seborroïsch eczeem.
Bij een schimmelinfectie van de huid of seborroïsch eczeem smeert u ketoconazolcrème op de aangedane plekken. De publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP) vat samen: “Ketoconazol doodt schimmel en gisten.” en “Bij huidinfecties met schimmels of gisten, zoals voetschimmel, huidvlekjes (zomergist) en seborroïsch eczeem.” Over het gebruik: “Smeer ketoconazol op de ontstoken plekken en ook 2 cm rondom de ontstoken plekken” en “Maak de hele kuur af.” Punt van attentie: “Zorg dat de crème niet in de ogen, mond of neus komt.” U heeft een recept nodig: “Ja, u heeft een recept nodig.”
De officiële productinformatie over ketoconazol op de huid in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Nizoral 20 mg/g, creme”: registratienummer “RVG 10470” en “Handelsvergunninghouder: Centrafarm B.V.” met adres “Van de Reijtstraat 31-E” te “4814 NE BREDA”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “KETOCONAZOL 20 mg/g” met ATC-code “D01AC08 - Ketoconazole”; de status van het product is “GOEDGEKEURD”, met de toelichting “Dit geneesmiddel is goedgekeurd voor gebruik bij de hier vermelde indicatie.” en “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “Nizoral crème wordt gebruikt voor de behandeling van schimmelinfecties van de huid” en “Nizoral crème wordt gebruikt bij volwassenen”.
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst Ketoconazol (cutaan) in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland) woordelijk; de kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel imidazolen, cutaan D01AC08” en de groepsbepaling aldaar “ketoconazol (cutaan) hoort bij de groep imidazolen, cutaan”. De rubrieken Advies en Doseringen van de preparaattekst zijn niet overgenomen. De omschrijvingen van werking en de patiëntenvoorzichtigheden op deze pagina komen van dezelfde preparaattekst en van de publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP); beide informatievlakken worden hier alleen voor de richting van de werking, de geneesmiddelgroep en de voorzichtigheden gebruikt — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina.
Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies. Overleg vóór gebruik, wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Een schimmel houdt zijn buitenhuid heel met een eigen bouwsteen, ergosterol. Ketoconazol blokkeert de fabriek van die steen, het omhulsel van de schimmel wordt lekkage-gevoelig en de schimmel sterft af.
In eenvoudige termen
Nizoral crème wordt gebruikt voor de behandeling van schimmelinfecties van de huid. Nizoral crème wordt gebruikt bij volwassenen.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Ketoconazol is een imidazoolderivaat met een fungicide activiteit tegen de meeste voor de mens pathogene schimmels (dermatofyten) en gisten. Remt de biosynthese van ergosterol, het belangrijkste sterol in de celmembraan van schimmels. Hierdoor ontstaan er veranderingen in de permeabiliteit en in de lipide componenten van de membraan waardoor essentiële celbestanddelen verloren gaan.” De groepsbepaling aldaar: “ketoconazol (cutaan) hoort bij de groep imidazolen, cutaan”. De kinetische gegevens van de preparaattekst: “Resorptie niet bij volwassenen (crème, shampoo); bij baby's met seborroïsch eczeem moet wel rekening worden gehouden met enige absorptie”. De GIB-productpagina geeft de werkzame stof als “KETOCONAZOL 20 mg/g” met “Farmaceutische vorm: Crème” en “Toedieningsweg: Cutaan gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
De fabriek van de bouwsteen: ketoconazol blokkeert haar
- Nizoral crème wordt gebruikt voor de behandeling van schimmelinfecties van de huid.
- Een schimmel houdt zijn buitenhuid heel met een eigen bouwsteen, ergosterol.
- Ketoconazol blokkeert de fabriek van die steen, het omhulsel van de schimmel wordt lekkage-gevoelig en de schimmel sterft af.
- Remt de biosynthese van ergosterol, het belangrijkste sterol in de celmembraan van schimmels.
Doelwit: Biosynthese van ergosterol (celmembraan van schimmels)
Ketoconazol is een imidazoolderivaat met een fungicide activiteit tegen de meeste voor de mens pathogene schimmels (dermatofyten) en gisten. Remt de biosynthese van ergosterol, het belangrijkste sterol in de celmembraan van schimmels. Hierdoor ontstaan er veranderingen in de permeabiliteit en in de lipide componenten van de membraan waardoor essentiële celbestanddelen verloren gaan.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Dermatomycosen bij volwassenen veroorzaakt door dermatofyten ( Trichophyton , Epidermophyton en Microsporum spp.) en gisten waaronder Candida spp. en Malassezia furfur (voorheen Pityrosporum ovale; oorzaak voor pityriasis versicolor).
- Seborroïsch eczeem bij volwassenen: shampoo voor de behaarde hoofdhuid, crème voor elders op het lichaam.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Nizoral 20 mg/g, creme (RVG 10470)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst Ketoconazol (cutaan) (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.