Hydrocortison
Hydrocortison is een bijnierschorshormoon (corticosteroïd). Een andere naam is cortisol. Deze pagina is verankerd aan het merkproduct Solu-Cortef, een poeder voor een injectieoplossing voor systemisch gebruik, en de toepassingenlijst volgt de preparaattekst hydrocortison (systemisch) van het Farmacotherapeutisch Kompas, rubriek Parenteraal/injectievloeistof.
De officiële productinformatie over hydrocortison in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Solu-Cortef, poeder voor injectievloeistof 100 mg”: registratienummer “RVG 00608”, “Datum verstrekking handelsvergunning: 20 mei 1990” en “Handelsvergunninghouder: Pfizer B.V.”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “HYDROCORTISONNATRIUMSUCCINAAT SAMENSTELLING overeenkomend met HYDROCORTISON 100 mg/flacon” met ATC-code “H02AB09 - Hydrocortisone”; de farmaceutische vorm is “Poeder voor oplossing voor injectie”. De status van het product is “GOEDGEKEURD” met “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “Het werkzame bestanddeel van Solu-Cortef, hydrocortison, is een glucocorticoïd (een natuurlijk hormoon) dat bij mensen in de bijnierschors wordt geproduceerd” en “Solu-Cortef kan in combinatie met een ander bijnierschorshormoon worden gebruikt als uw bijnierschors onvoldoende werkt, bijvoorbeeld bij de ziekte van Addison of het adrenogenitaal syndroom”. Over de revisiestatus van de vakinhoud vermeldt de pagina: “Laatste gedeeltelijke wijziging betreft rubriek 4.8: 10 december 2025”.
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst hydrocortison (systemisch) in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland) woordelijk, toegespitst op het ankerproduct Solu-Cortef (poeder voor injectievloeistof): de rubriek Parenteraal/injectievloeistof noemt “primaire en secundaire (acute) bijnierschorsinsufficiëntie en (potentiële) bijniercrisis” en “als kortdurende stoottherapie (geen eerste keus) bij ernstige exacerbaties van astma of COPD, status asthmaticus en als adjuvans bij ernstig verlopende anafylactische reacties”, naast de orale substitutie bij primaire en secundaire bijnierschorsinsufficiëntie. De kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel corticosteroïden, systemisch H02AB09”, passend bij de ATC-code van het ankerproduct. De Offlabel-regel (therapie-resistente hyperemesis gravidarum) en de rubrieken Advies en Doseringen zijn niet overgenomen. Dit sluit woordelijk aan op de patiëntinformatie van de CBG-productpagina, die vermeldt dat Solu-Cortef wordt gebruikt “als uw bijnierschors onvoldoende werkt, bijvoorbeeld bij de ziekte van Addison of het adrenogenitaal syndroom”. De omschrijvingen van werking op deze pagina komen van dezelfde preparaattekst en van de publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP, laatst bijgewerkt op 11-06-2026); beide informatievlakken worden hier alleen voor de richting van de werking en de geneesmiddelgroep gebruikt — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Hydrocortison wordt ook cortisol genoemd. Het wordt gebruikt wanneer de eigen bijnierschors dit niet of te weinig maakt. Verder remt het ontstekingen en overgevoeligheidsreacties.
In eenvoudige termen
Het werkzame bestanddeel van Solu-Cortef, hydrocortison, is een glucocorticoïd (een natuurlijk hormoon) dat bij mensen in de bijnierschors wordt geproduceerd. Wordt vooral gebruikt om een tekort aan cortisol aan te vullen bij bijnierziekten. Als er in een keer te weinig aan cortisol is (levensbedreigende corticosteroïd-crisis) moet hydrocortison soms met een injectie worden gegeven. Dit werkt sneller.
In de diepte
De preparaattekst hydrocortison (systemisch) van het Farmacotherapeutisch Kompas plaatst de stof in de groep “corticosteroïden, systemisch H02AB09”. Hydrocortison is identiek aan het lichaamseigen bijnierschorshormoon cortisol: systemisch toegediend vult het bij bijnierschorsinsufficiëntie het tekort aan endogeen cortisol aan (glucocorticoïde en in mindere mate mineralocorticoïde werking) en onderdrukt het in hogere, kortdurende doseringen ontstekings- en overgevoeligheidsreacties. De GIB-productpagina van het ankerproduct noemt als werkzame stof “HYDROCORTISONNATRIUMSUCCINAAT SAMENSTELLING overeenkomend met HYDROCORTISON 100 mg/flacon” met ATC-code “H02AB09 - Hydrocortisone” en als farmaceutische vorm “Poeder voor oplossing voor injectie”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Hydrocortison: eigen cortisol aanvullen, ontstekingen onderdrukken
- Hydrocortison wordt ook cortisol genoemd.
- Het wordt gebruikt wanneer de eigen bijnierschors dit niet of te weinig maakt.
- Verder remt het ontstekingen en overgevoeligheidsreacties.
- Als er in een keer te weinig aan cortisol is (levensbedreigende corticosteroïd-crisis) moet hydrocortison soms met een injectie worden gegeven.
Doelwit: Glucocorticoïdreceptor
Het belangrijkste effect van hydrocortison is het onderdrukken van ontstekings- en immuunreacties (reacties van het afweersysteem tegen lichaamsvreemde stoffen).
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Substitutie bij primaire en secundaire bijnierschorsinsufficiëntie.
- Parenteraal/injectievloeistof: primaire en secundaire (acute) bijnierschorsinsufficiëntie en (potentiële) bijniercrisis;
- als kortdurende stoottherapie (geen eerste keus) bij ernstige exacerbaties van astma of COPD, status asthmaticus en als adjuvans bij ernstig verlopende anafylactische reacties.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Solu-Cortef, poeder voor injectievloeistof 100 mg (RVG 00608)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.