Fentanyl
Fentanyl is een sterke pijnstiller. Durogesic-pleisters helpen bij het verlichten van zeer zware en langdurige pijn; de pleisters werken traag en blijven 3 dagen lang werken.
De officiële productinformatie over fentanyl in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Durogesic 25 µg/uur, pleisters voor transdermaal gebruik”: registratienummer “RVG 16845”, procedurenummer “NL/H/3915/002”, “Datum verstrekking handelsvergunning: 17 juli 1995” en “Handelsvergunninghouder: Lavipharm S.A.”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “FENTANYL 4,2 mg/stuk” met ATC-code “N02AB03 - Fentanyl”; de farmaceutische vorm is “Pleister voor transdermaal gebruik”. De status van het product is “GOEDGEKEURD” met “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “DUROGESIC bevat een medicijn dat fentanyl heet. Het behoort tot een groep sterke pijnstillers genaamd opioïden” en “De pleisters helpen bij het verlichten van zeer zware en langdurige pijn”. Over de revisiestatus van de vakinhoud vermeldt de pagina: “Laatste volledige herziening: 22 september 2016” en “Laatste gedeeltelijke wijziging betreft rubriek 7: 5 augustus 2026”.
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst fentanyl (transdermaal) in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland, consultversie 25-08-2026) woordelijk; de kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel opioïden N02AB03”. De rubrieken Advies en Doseringen zijn niet overgenomen. De omschrijvingen van werking op deze pagina komen van dezelfde preparaattekst en van de publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP, laatst bijgewerkt op 07-01-2026); het apotheek.nl-vlak betreft alle toedieningsvormen van fentanyl en wordt hier alleen voor de richting van de werking en de geneesmiddelgroep gebruikt, en ook het preparaattekst-vlak dient uitsluitend voor de werking — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Fentanyl zorgt ervoor dat het 'bericht' in de hersenen niet of minder sterk aankomt. Hierdoor voelt u de pijn minder en reageert u er rustiger op.
In eenvoudige termen
DUROGESIC bevat een medicijn dat fentanyl heet. Het behoort tot een groep sterke pijnstillers genaamd opioïden. De pleisters helpen bij het verlichten van zeer zware en langdurige pijn. De pleisters werken traag. Ze maken binnen 1 dag de pijn minder en blijven 3 dagen lang werken.
In de diepte
De preparaattekst (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Opiaatagonist met sterk analgetische werking en sederend effect. Fenylpiperidinederivaat. Interageert vooral met de μ-receptor.” En aldaar over de afgifte: “Uit de pleister komt gedurende de applicatieduur van 72 uur fentanyl vrij, met een relatief constante snelheid die bepaald wordt door de concentratiegradiënt tussen copolymeerafgiftemembraan en de huidlagen. De werking begint na 6–12 uur.” De kinetische gegevens van de preparaattekst: “F ca. 90%.” en “T 1/2el Pleister: ca. 17 uur (13–22 uur) na verwijderen van de pleister, door continue absorptie vanuit de huid.” De groepsbepaling aldaar: “fentanyl (transdermaal) hoort bij de groep opioïden”. De GIB-productpagina noemt als werkzame stof “FENTANYL 4,2 mg/stuk” met als toedieningsweg “Transdermaal gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Fentanyl: de pijn voelt minder, de pleister werkt traag
- Fentanyl zorgt ervoor dat het 'bericht' in de hersenen niet of minder sterk aankomt.
- Het behoort tot een groep sterke pijnstillers genaamd opioïden.
- De pleisters helpen bij het verlichten van zeer zware en langdurige pijn.
- De pleisters werken traag.
Doelwit: μ-receptor
Opiaatagonist met sterk analgetische werking en sederend effect. Fenylpiperidinederivaat. Interageert vooral met de μ-receptor.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Ernstige chronische pijn bij volwassenen en kinderen vanaf twee jaar, bij wie langdurige toediening van opioïden vereist is.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Durogesic 25 µg/uur, pleisters voor transdermaal gebruik (RVG 16845)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.