Clobetasol (cutaan)
Clobetasolpropionaat voor cutaan gebruik hoort bij de groep corticosteroïden, cutaan/oromucosaal. Het is een zeer sterk werkend corticosteroïd dat de ontstekingsreactie onderdrukt en de symptomen van verschillende, vaak met jeuk gepaard gaande huidaandoeningen vermindert, en wordt gebruikt bij ontstekingen van de huid, zoals psoriasis en lupus erythematodes (LE).
De officiële productinformatie over clobetasol in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Dermovate, Lotion 0,05%”: registratienummer “RVG 30965//07579” en “Handelsvergunninghouder: Euro Registratie Collectief B.V.” met adres “Kempkens 2200” te “5465 PR VEGHEL”; als herkomst van het geregistreerde product geldt “Land van herkomst: Griekenland” en de pagina merkt daarover op: “Omdat een parallel geïmporteerd product geen eigen SmPC heeft, wordt de SmPC van het referentieproduct getoond.” De werkzame stof wordt daar gegeven als “CLOBETASOLPROPIONAAT 0,5 mg/g” met ATC-code “D07AD01 - Clobetasol”; de status van het product is “GOEDGEKEURD” met de toelichting “Dit geneesmiddel is goedgekeurd voor gebruik bij de hier vermelde indicatie.” en verkrijgbaarheid “Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “De werkzame stof in Dermovate is clobetasol-17-propionaat.” en “Uw arts heeft u Dermovate lotion voorgeschreven om de roodheid en jeuk van bepaalde hoofdhuidproblemen, zoals psoriasis en niet op medicatie reagerende dermatosen (recalcitrante dermatosen), te verminderen.”
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst clobetasol (cutaan) in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland) woordelijk, inclusief de vormgebonden koppen en deelsregels van die rubriek; de kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel corticosteroïden, cutaan/oromucosaal D07AD01” en de groepsbepaling aldaar “clobetasol (cutaan) hoort bij de groep corticosteroïden, cutaan/oromucosaal”. De rubrieken Advies en Doseringen van de preparaattekst zijn niet overgenomen. De omschrijvingen van werking op deze pagina komen van dezelfde preparaattekst en van de publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP); beide informatievlakken worden hier alleen voor de richting van de werking en de geneesmiddelgroep gebruikt — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Clobetasol is een corticosteroïd. Het remt ontstekingen en vermindert schilfers, jeuk en zwelling. Clobetasol vermindert de overmatige huidgroei en roodheid, remt de ontsteking en stilt de jeuk. De huid kan hierdoor tot rust komen en zal daardoor minder jeuken en er beter uitzien. U heeft binnen een paar uur minder jeuk. Na een paar dagen is uw huid minder rood en zijn er minder schilfers.
In eenvoudige termen
De werkzame stof in Dermovate is clobetasol-17-propionaat. Dit is een corticosteroïd (bijnierschorshormoon) dat ervoor zorgt dat de klachten, die veroorzaakt worden door huidaandoeningen, verminderen. Dermovate trekt na aanbrengen snel in de huid. Hierdoor nemen de klachten zoals jeuk, roodheid, zwelling en schilfering af. Dermovate pakt de gevolgen en niet de oorzaak van de huidproblemen aan.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Clobetasolpropionaat is een zeer sterk werkend corticosteroïd; klasse 4. Dermatocorticosteroïden hebben een anti-inflammatoire, antiproliferatieve en vasoconstrictieve werking. Ze onderdrukken de ontstekingsreactie en de symptomen van verschillende – vaak met jeuk gepaard gaande – huidaandoeningen. Verder remmen ze de celdelingen van de epidermis en de aanmaak van bindweefselcomponenten. Het effect kan door het aanbrengen onder een afsluitend (occlusief) verband worden versterkt als gevolg van een verhoogde penetratie (met ca. factor 10) van het stratum corneum.” De groepsbepaling aldaar: “clobetasol (cutaan) hoort bij de groep corticosteroïden, cutaan/oromucosaal”. De kinetische gegevens van de preparaattekst: “Resorptie kan systemisch worden opgenomen via een intacte, gezonde huid” en “Metabolisering in de lever.” en “Eliminatie vnl. via de urine.”. De GIB-productpagina geeft de werkzame stof als “CLOBETASOLPROPIONAAT 0,5 mg/g” met “Farmaceutische vorm: Vloeistof voor cutaan gebruik” en “Toedieningsweg: Cutaan gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Clobetasol vermindert de overmatige huidgroei en roodheid, remt de ontsteking en stilt de jeuk
- Het remt ontstekingen en vermindert schilfers, jeuk en zwelling.
- De huid kan hierdoor tot rust komen en zal daardoor minder jeuken en er beter uitzien.
- U heeft binnen een paar uur minder jeuk.
- Dermatocorticosteroïden hebben een anti-inflammatoire, antiproliferatieve en vasoconstrictieve werking.
Doelwit: Werking van dermatocorticosteroïden op ontstekingsreactie en celdeling in de huid
Dermatocorticosteroïden hebben een anti-inflammatoire, antiproliferatieve en vasoconstrictieve werking. Ze onderdrukken de ontstekingsreactie en de symptomen van verschillende – vaak met jeuk gepaard gaande – huidaandoeningen. Verder remmen ze de celdelingen van de epidermis en de aanmaak van bindweefselcomponenten. Het effect kan door het aanbrengen onder een afsluitend (occlusief) verband worden versterkt als gevolg van een verhoogde penetratie (met ca. factor 10) van het stratum corneum.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Crème, zalf : behandeling van ontstekingsverschijnselen en jeuk van steroïdgevoelige, niet-infectieuze dermatosen bij volwassenen en kinderen > 1 jaar, die onvoldoende reageren op klasse 2- en 3-corticosteroïden zoals:
- psoriasis (met uitzondering van uitgebreide 'plaque psoriasis');
- gelichenificeerd eczeem, hardnekkig eczeem;
- (hypertrofische) lichen planus;
- lupus erythematodes discoides;
- hypertrofie van littekens.
- Lotion: steroïdgevoelige dermatosen van de hoofdhuid zoals psoriasis en therapieresistente dermatosen bij volwassenen en kinderen > 1 jaar.
- Schuim: kortdurende behandeling van niet-infectieuze dermatosen van de behaarde hoofdhuid, zoals psoriasis, die gevoelig zijn voor corticosteroïden en die onvoldoende reageren op corticosteroïden uit klasse 2 en 3, bij volwassenen en kinderen ≥12 jaar.
- Shampoo: matig ernstige psoriasis van de behaarde hoofdhuid bij volwassenen.
- Zalf : Lichen sclerosus (NHG, NVDV).
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Dermovate, Lotion 0,05% (RVG 30965)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst clobetasol (cutaan) (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.