Alprazolam
Alprazolam hoort bij de groep benzodiazepine-agonisten. Het werkt rustgevend, spierontspannend en vermindert angstgevoelens, en wordt kortdurend gebruikt bij ernstige of invaliderende angst bij volwassenen.
De officiële productinformatie over alprazolam in Nederland staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Deze pagina is verankerd aan de productpagina van het merkproduct “Xanax 0,5, tabletten 0,5 mg”: registratienummer “RVG 14410” en “Handelsvergunninghouder: Viatris Healthcare Limited” met adres “Damastown Industrial Park, Mulhuddart” te “DUBLIN 15 (IERLAND)”. De werkzame stof wordt daar gegeven als “ALPRAZOLAM 0,5 mg/stuk” met ATC-code “N05BA12 - Alprazolam”; de status van het product is “GOEDGEKEURD” met de toelichting “Dit geneesmiddel is goedgekeurd voor gebruik bij de hier vermelde indicatie.” en “Verkrijgbaarheid: Uitsluitend recept”. In de patiëntinformatie op dezelfde pagina staat: “Xanax bevat alprazolam als werkzaam bestanddeel” en “Het behoort tot de groep geneesmiddelen die benzodiazepinen (angstverlichtende geneesmiddelen) worden genoemd”, alsmede “Xanax wordt gebruikt bij volwassenen voor de behandeling van angstsymptomen die ernstig of invaliderend zijn of die de patiënt veel leed bezorgen” en “Dit geneesmiddel is alleen voor kortdurend gebruik”.
De lijst met toepassingen volgt de rubriek Indicaties van de preparaattekst alprazolam in het Farmacotherapeutisch Kompas (Zorginstituut Nederland) woordelijk; de kop van die preparaattekst luidt “Geneesmiddel benzodiazepine-agonisten N05BA12” en de groepsbepaling aldaar “alprazolam hoort bij de groep benzodiazepine-agonisten”. De rubrieken Advies en Doseringen van de preparaattekst zijn niet overgenomen. De omschrijvingen van werking op deze pagina komen van dezelfde preparaattekst en van de publieksinformatie van apotheek.nl (KNMP); beide informatievlakken worden hier alleen voor de richting van de werking en de geneesmiddelgroep gebruikt — merk-, vergunnings- en fabrieksgegevens komen uitsluitend uit de hierboven geciteerde CBG-productpagina. Raadpleeg voor dosering altijd de bijsluiter en het voorschrift van de eigen behandelaar. Deze pagina is informatie, geen medisch advies.
Deze pagina beschrijft de werking en de goedgekeurde toepassingen; ze is geen vervanging van rubriek 4 (Waarschuwingen en voorzorgen) en de bijsluiter. Overleg vóór wijziging of stopzetting met uw arts of apotheker.
Hoe het werkt
Legt uit wat het middel in het lichaam doet; niet over dosering, bijwerkingen of veiligheid.
Een analogie
Iedereen is wel eens angstig. Angst is een normale reactie bij dreigend gevaar. Het leidt tot voorzichtigheid of tot vluchten, en is dus een nuttige vorm van zelfbescherming. Alprazolam dempt emoties en werkt daardoor kalmerend als u angstig of gespannen bent. Hierdoor verminderen ook de lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, buikpijn, trillen en transpireren, die vaak met angst en spanning gepaard gaan.
In eenvoudige termen
Xanax bevat alprazolam als werkzaam bestanddeel. Het behoort tot de groep geneesmiddelen die benzodiazepinen (angstverlichtende geneesmiddelen) worden genoemd. Xanax wordt gebruikt bij volwassenen voor de behandeling van angstsymptomen die ernstig of invaliderend zijn of die de patiënt veel leed bezorgen. Dit geneesmiddel is alleen voor kortdurend gebruik.
In de diepte
Het Farmacotherapeutisch Kompas (rubriek Eigenschappen) formuleert: “Alprazolam is een benzodiazepine, toegepast als anxiolyticum. Alprazolam heeft als benzodiazepine ook sedatieve, hypnotische, spierverslappende en anticonvulsieve eigenschappen. Potentieert de activiteit van de GABA-receptor, waardoor de functie van het zenuwstelsel geremd wordt.” De groepsbepaling aldaar: “alprazolam hoort bij de groep benzodiazepine-agonisten”. De kinetische gegevens van de preparaattekst: “Resorptie gewone tablet: snel.”, “F ≥ 80%”, “T max gewone tablet: 1–2 uur; Retardtablet: 5–11 uur” en “T 1/2el 12–15 uur, bij ouderen gem. 16 uur”. De GIB-productpagina geeft de sterkte als “ALPRAZOLAM 0,5 mg/stuk” met “Farmaceutische vorm: Tablet” en “Toedieningsweg: Oraal gebruik”.
Bekijk het in beweging
Schematische animatie van het mechanisme — vereenvoudigd voor de duidelijkheid, niet op schaal.
Alprazolam potentieert de GABA-receptor en dempt emoties
- Angst is een normale reactie bij dreigend gevaar.
- Alprazolam dempt emoties en werkt daardoor kalmerend als u angstig of gespannen bent.
- Het behoort tot de groep geneesmiddelen die benzodiazepinen (angstverlichtende geneesmiddelen) worden genoemd.
- Alprazolam is een benzodiazepine, toegepast als anxiolyticum. Alprazolam heeft als benzodiazepine ook sedatieve, hypnotische, spierverslappende en anticonvulsieve eigenschappen. Potentieert de activiteit van de GABA-receptor, waardoor de functie van het zenuwstelsel geremd wordt.
Doelwit: GABA-receptor
Alprazolam is een benzodiazepine, toegepast als anxiolyticum. Alprazolam heeft als benzodiazepine ook sedatieve, hypnotische, spierverslappende en anticonvulsieve eigenschappen. Potentieert de activiteit van de GABA-receptor, waardoor de functie van het zenuwstelsel geremd wordt.
Goedgekeurde toepassingen
Goedgekeurde toepassingen verschillen per land en veranderen in de tijd. Volg altijd de lokale productinformatie.
Goedgekeurde toepassingen in Netherlands
Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas)- Kortdurende, symptomatische behandeling van angst bij volwassenen, die ernstig is, invaliderend is of ernstig lijden veroorzaakt.
Officiële bronnen
De uitspraken op deze pagina zijn herleidbaar naar deze documenten.
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG): productinformatie Xanax 0,5, tabletten 0,5 mg (RVG 14410)
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Farmacotherapeutisch Kompas: preparaattekst alprazolam (Zorginstituut Nederland)
Zorginstituut Nederland
Deze pagina legt uit hoe een geneesmiddel werkt – dat vervangt de bijsluiter niet. Wat voor jouw situatie geldt, staat in die bijsluiter; vraag het gerust aan je apotheker.
MedUnfold biedt educatieve content en is geen medisch advies. Volg altijd de lokale productinformatie en je zorgverlener.